Boerenverstand over het coalitieakkoord 2026

Het nieuwe coalitieakkoord bevat in de basis goede plannen voor de toekomst van de landbouw. Veel moet nog blijken in de uitwerking, maar we zien een constructief begin. De rijksoverheid wil weer regie nemen in het landelijk gebied, er komt een grondgebondenheidsnorm per 2032 en er komt een goed gevuld stikstof- en natuurherstelfonds. En misschien wel het allerbelangrijkste: het akkoord straalt vertrouwen uit in de innovatiekracht en het vakmanschap van de sector. 

De overheid wil duidelijke reductiedoelen vastleggen tot 2035 en die vertalen naar gebied en bedrijf. De KDW gaat uit de wet en boeren krijgen de ruimte om met eigen vakmanschap en investeringen hun route te kiezen naar het halen van die doelen, ook als alternatief voor de genoemde grondgebondenheidsnorm. Goed vakmanschap wordt daarmee weer meer beloond en gewaardeerd. 

Uiteraard zijn er gebieden waar de opgaven groot zijn, zoals in zones rond Natura 2000-gebieden. Daar zal de druk het grootst zijn en zullen boeren voor de keus komen te staan: extensiveren, verplaatsen of stoppen. Dat blijft ingrijpend voor bedrijven in die gebieden. Boerenverstand hoopt dat er voldoende ruimte blijft voor maatwerkoplossingen.  

Er komt een stikstoffonds voor natuurherstel, innovatie en gebiedsprocessen. Boeren die moeten aanpassen, verplaatsen of stoppen krijgen compensatie. Of dat voldoende is zal moeten blijken. Ook komt er steun voor jonge boeren en voor technische innovaties, zoals sensoren, robotisering en nieuwe veredelingstechnieken. 

Positief is dat de coalitie uitstraalt bij de uitwerking van de plannen te willen samenwerken met de sector, zoals bijvoorbeeld in een convenant gewasbeschermingsmiddelen, en voort te willen bouwen op plannen die er al liggen, zoals het bouwstenendocument van LTO, NAJK, IPO en VNG. We denken dat er op deze wijze hanteerbare en pragmatische oplossingen mogelijk worden. 

Als Boerenverstand blijven we boeren ondersteunen bij keuzes die passen bij hun bedrijf, hun grond en hun toekomst. Daarbij houden we de praktische uitvoerbaarheid steeds voor ogen en zullen we ons sterk blijven maken voor de onmisbaarheid van de boer voor onze voedselvoorziening en het behoud van ons landschap, het waarderen van vakmanschap en voor meer beloning en waardering van daadwerkelijk bereikte resultaten. In veel van onze projecten komt dit terug. Zo zijn we nu pilots aan het inrichten voor een afrekenbare stoffenbalans. Ook gaan we verder met de implementatie van de onlangs opgeleverde KPI-kernset. 

Daarbij blijven we de schakel naar de praktijk. Naast KPI’s werken we op veel verschillende, hele praktische manieren aan het vooruithelpen van boeren. Zo zijn onze collega’s op stap in Utrecht om boeren te coachen op het gebied van water en bodem. En zijn we bezig met de borging van bedrijfsspecifieke weidegang zodat weidegang meer gewaardeerd en beloond kan worden. Door de provincie Zeeland is er 50 ha grond aan de boeren verpacht in het gebied. De provincie onderzoekt of deze gronden in de toekomst ingezet kunnen worden om volhoudbare landbouw verder te stimuleren en realiseren. Wij begeleiden en adviseren hoe de boeren deze verduurzaming vorm kunnen geven op het bedrijf en ontwikkelen een gebiedsposter als communicatiemiddel.  

Als bedrijf zullen we ons blijven inzetten om boeren te overtuigen van de win-wins die er zijn voor boer en milieu. En zullen we beleidsmakers en ketenpartijen ondersteunen bij een boervriendelijk beleid gericht op meer waardering voor de duurzame boer en het stimuleren en ondersteunen van het peloton om stap voor stap beter te presteren. 

Wij zetten ons werk voort!